امکان‏سنجی بروز رفتارشهروندی سازمانی از طریق عدالت و اعتماد سازمانی: تبیین نقش تعهد سازمانی مورد مطالعه (ادارات تربیت بدنی استان تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت دولتی گرایش سیستمهای اطلاعاتی مدیریت ، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران ، ایران

2 استاد مدیریت و برنامه ریزی ورزشی ، دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل ، ایران.

3 کارشناس ارشد مدیریت و برنامه ریزی ورزشی ، دانشکده تربیت بدنی ، دانشگاه ارومیه ، ارومیه ، ایران

چکیده

رفتارشهروندیسازمانیرفتارهایفرانقشیوخودجوشیاستکهکارکنانرادروضعیتیقرارمی‌دهدکهبهصورتداوطلبانهفراترازانتظارات وظیفه و شرح شغل خود عمل نمایند.در این میان ادراک کارکنان از منصفانه بودن پرداخت‏ها و برابری در رویه‌های سازمانی و همچنین منصفانه بودن رفتارهای بین شخصی در سازمان از یک سو و از سویی دیگراعتماد سازمانی به عنوان یکی از منابع مهم مزیت رقابتی نقش بسزایی در تشویق و توسعه‌ی رفتار شهروندی سازمانی دارد. هدف این پژوهش ارزیابی رابطه بین عدالت ادراک شده و اعتماد با رفتار شهروندی سازمانی با توجه به نقش میانجی تعهد سازمانی بوده است. به این منظور از میان نظریه‏ها و مدل‏های مرتبط با موضوع و تحقیقات پیشین، مدل مفهومی اولیه استخراج شده و از طریق مدلسازی معادلات ساختاری، مورد آزمون قرار گرفت. یافته‏های پژوهش نشان داد که 3 عامل عدالت ادراک شده، اعتماد سازمانی و همچنین تعهد سازمانی به صورت مستقیم بر رفتار شهروندی سازمانی اثرگذار هستند و از بین این عوامل، اعتماد سازمانی با ضریب تخمین استاندارد برابر 80/0  دارای قوی‏ترین اثر بر متغیر مستقل پژوهش بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Feasibility Study of Organizational Citizenship BehaviorAppearance through Organizational Justice and Trust: An Explanation of the Role of Organizational Commitment

نویسندگان [English]

  • Javad Ashoori 1
  • Mehrdad Moharamzadeh 2
  • Mahboobeh Miri 3
1 MSc of Public Administration, Management of Information Systems, ShahidBeheshti University, Tehran, Iran
2 Professor of Sport Management and Planning, MohagheghArdabili University, Ardabil, Iran
3 MSc of Sport Management and Planning, Physical Education Faculty, Urmia University, Urmia, Iran
چکیده [English]

Organizational citizenship behavior is autonomous and meta-functionbehavior that puts employees in a situation that they voluntarilyact beyond the expectations of their jobs and responsibilities. Also, employees’ perceptions of fairness ofpayment and equality in organizational procedures and fairness ofinterpersonal behaviors in an organization on one hand and organizational trust as one of the important sources of competitive advantage on the other hand playa significant role in encouraging and developing the organizational citizenship behavior.The aim of this study was to assess the relationship between perceived justice and trust with organizational citizenship behavior with an emphasis on the mediating role of organizational commitment. For this purpose, the primary conceptual model was derived from theories and models related to the former subjects and researches and it was tested by structural equation modeling.The findings showed that3 factors of perceived justice, organizational trust and organizational commitment directly affected organizational citizenship behavior. Organizational trust had the strongest effect on the independent variable (standard estimate coefficient=0.80).

کلیدواژه‌ها [English]

  • organizational citizenship behavior
  • perceived justice
  • organizational trust
  • organizational commitment
  • organizational loyalty
  1. خنیفر، حسین وهمکاران (1388)، «بررسی رابطه بین مؤلفه‏های اعتماد و تعهدسازمانی»، نشریه مدیریت دولتی،دوره 1 شماره 2،ص 3- 18.
  2. زارع، حمید (1383)، «نقش رفتار شهروندی سازمانی در عملکرد سازمان»، فرهنگ مدیریت، سال دوم، شماره ششم، ص151-169.
  3. سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه (1388). «روش‏های تحقیق در علوم رفتاری»، نشر آگه، تهران، ص 196.
  4. قاسمی، وحید (1392)، «مدل‏سازی در پژوهش‏های اجتماعی با کاربردAmos Graphics»، انتشارات جامعه‏شناسان‏، تهران ص 121.
  5. گلپرور و همکاران (1388)، «پیش‏بینی حمایت و تعهد سازمانی از طریق ابعاد عدالت سازمانی در مربیان آموزشگاه‏های استثنایی»، فصلنامه پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، سال نهم شماره 4،ص 331-344.
  6. هومن، علی حیدر (1386). «شناخت روش علمی در علوم رفتاری».  تهران. انتشارات سمت، ص 299.
  7. یعقوبی،مریم و همکاران (1388)، «رابطه عدالت سازمانی با رضایت شغلی و تعهد سازمانی دربین کارکنان بیمارستان‏های منتخب دانشگاه علوم پزشکی اصفهان»، فصلنامه مدیرت سلامت، دوره 12 شماره 35،ص 25-32.
    1. Allen, N.J. and Meyer, J.P. (1996). “Affective, continuance, and normative commitment to the organization: an examination of construct validity”, Journal of Vocational Behavior, Vol. 49 .No. 3, pp. 252-76.
    2. Appelbaum, Steven & Bartolomucci, Nicolas & Beaumier, Erika & Boulanger, Jonathan & Corrigan, Rodney & Dore, Isabelle & Girard, Chrystine & Serroni, Carlo (2004) "organizational citizenship behavior: a case study of culture , leadership and trust " manamement decision Vol.۴۲ No.۱, , pp. 13-40

10.Bienstock, C.Carol & Demoranville, W. Carol & Smith, K. Rachel (2003) “ organizational citizenship behavior and service quality “ journal of services marketing, Vol .۱۷ No.۴ , pp. ۳۵۷-۳۷۸

11.Brockner, J., & Siegel, P. (1996). Understanding the interaction between procedural and distributive justice. In R. M. Kramer & T. R. Tyler (Eds.), Trust in organizations: Frontiers of theory and research, pp. 390-413.

12.Büyükdere, B. and T. Solmus, (2006). Interpersonal Trust in a work and a life. http://www. Isguc. Org /? AVC = arc – view. Phpgex = 271 &pg = m. 10.03.2007.

13.Castro, Carmen.B & Armario, Enrique.M & Ruiz, David.M. (2004)“ the influence of employee organizational citizenship Behavior on customer loyalty “ , international journal of Service industry management , Vol.۱۵ No.۱

14.Cohen- charash, Yochi & Paul E. Spector. (2001); "The role of justice in organizations: ameta – analysis; organizational behavior and human decision processes" , Volume 86, No.2, November, pp 278-321

15.Cohen, Aaron & Kol, Yardena (2004)“ professionalism and organizational citizenship behavior “, journal of managerial psychology , Vol.۱۹ No.۴

16.Cropanzano, R. and Folger, R. (1991)." Procedural justice and work motivation in steers", R. M. And Porter, L. W. (Eds.) Motivation and Work Behavior, 5th Edition, pp 131-143

17.Derry. J.P., Iverson, R.D. (1998). Antecedents and Consequences of Dual and Unilateral Commitment: A Longitudinal Study. University of Melbourne. Working Paper in HRM & IR, 1, 11-20.

18.Ellonen, R.; Blomqvist, K., & Puumalainen, K. (2008). The role of trust in organizational innovatveness. European Journal of Innovation Management, 11(2), 160-181.

19.Gautam, T., Van Dick, R., Wagner, U. (2004). Organizational identification and Organizational Commitment: Distinct aspects of two related concepts. Asian Journal of Social Psychology, 7, 301-15.

20.Greenberg J. (1987). Taxonomy of Organizational Justice Theories. Academy of Management Review. 12(1).

21.Greenberg. (1993),"The social side of fairness: interpersonal and informational classes of organizational justice", in cropanzo, r. (Ed), justice in the workplace: approaching in fairness in human resource management, Lawrence Erlbaum associate, hillsdale, pp.79-103.

22.Hrebiniak, L.G & Alutto, J, (1972).Personal and role-related factors in the development of organizational commitment, Administrative Science Quarterly, 17, 555-572.

23.Joiner, T.A, Bakalis, S, (2006).The antecedents of organizational commitment: The case of Australian casual academics. International Journal of Educational Management, 20(6), 439-452.

24.Konvsky, m.a., &cropanzo, r.s. (1993),“Perceived fairness of employee drug testing as a predictor of employee attitude of job performance," Journal of applied psychology, No (5), pp 698-708.

25.Liao, H & Rupp, D.E, (2005). The impact of justice climate and justice orientation on work outcomes: Across-level multifoci framework, Journal of Applied Psychology, 90, 242-256.

26.Lee, H. J. (2004). The role of competence-based trust and organizational identification in continuous improvement. Journal of Management Psychology, 19(6), 623-639.

27.Lewis, D. E. (2007). An investigation into the relationship between product innovation, trust, and diversity. A PhD dissertation, Capella University. 76.

28.Masterson,s.s.,lewise,k.,goldman,b.s. and taylor,m.s .(2000),"Integrate justice and social exchange: the differing effect of fair procedure and treatment on work relationship", academy of management journal,vol.43, pp 738-766.

29.Mathieu, J.E., Zajac, D.M. (1990). A Review and Meta-Analysis of the Antecedents, Correlates and Consequences of Organizational Commitment. Psychological Bulletin, 2, 194-171.

30.Mcfarlin,d.b.,sweeny,p.d.(1992), "Distributive and procedural justice as predictors' of satisfaction with personal and organizational outcome", academy of management journal ,No (3),pp 626-638

31.Meyer JP, Stanley DJ, Herscovitch L. (2002). Affective continuance and normative commitment to the organization: A meta-analysis of antecedents, correlates, and consequences. Journal of Vocational Behavior, 61, 20-52.

32.Meyer, John.P, & Allen Natalie.J., & Smith Catherine.A. (1993). Commitment to organization and occupation. Journal of Applied psychology, 78(4).

33.Mowday, R.T. (2000).Chickens, Pigs, Breakfast and Commitment. The Organizational Behavior, 16.

34.O’ Reilly C.A. and J. Chatman, (1986). Organizational commitment and psychological Attachment: The effects of compliance, identification and internalization on prosaically behavior. J. Applied Psychil, 71: 492– 499.

35.Organ, D.W. (1988), "Organizational citizenship behavior the good soldier syndrome", Lexington book, Lexington, MA., p109

36.Podsakoff, P. M.; MacKenzie, S. B.; Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (2000). Organizational citizenship behaviors: a criticalreview of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research. Journal of Management, 26, 513-563.

37.Pucetaite, R., & Lamsa, A. M. (2008). Developing organizational trust through advancement of employees' work ethic in a post-socialist context. Journal of Business Ethics, 82, 325-337.

38.Robbins, Stephen p. (2005). Organizational behavior, Eleventh edition, Prentice- Hall of India, pp 312-324.

39.Rylander, D. H. (2003). Change in Organizational Commitment for Sales Force Newcomers: An Exploratory Look at early Employment Influences. Retrieved Form: Http://WWW.a-cme.org.

40.Schappe, S.P. (1998). The influence of job satisfaction،organizational commitment, and fairness perceptions on organizational citizenship behavior. Journal of Psychology, 132(3), 277.

41.Smith, P. A., & Birney, L. L. (2005). The organizational trust of elementary schools and dimensions of student bullying. International Journal of Educational Management, 19(6), 469-485.

42.Van dyne, L & Graham, J, (1994).Organizational citizenship behavior, Academy of Management Journal, 767-801.